header image
Home arrow خبرنامه الکترونیک فرزان arrow خبرنامه شماره 5 فرزان - ارديبهشت 1386 arrow سرمقاله: جايگاه ايران در جهان علم
سرمقاله: جايگاه ايران در جهان علم
1386/02/26 ساعت 09:55:52

رشد علمي يك كشور را مي‌توان از ميزان توليد علم آن كشور برآورد نمود. مقالات پژوهشي (Papers) مهمترين ابزار شاخص رشد علمي يك كشور است. از طرف ديگر مقدار ارجاع به مقاله (Citation)‌  و نيز ميزان متوسط ارجاع به هر مقاله (Citation per Paper) نيز از ديگر از شاخصهاي بيانگر كيفي مقالات است. بر اين اساس در اين مقاله سعي بر آن شده كه براساس آمار منتشر شده، جايگاه علمي ايران در توليد مقاله به صورت كمي و كيفي مورد تحليل قرار گرفته شود.بر اساس آمار موثقي که توسط  Essential Science Indicators استخراج شده است، ايران در 10 سال اخير بين 146 کشور در تمام زمينه‌هاي علوم، رتبه 42 در تعداد مقالات (باميزان 21661)، رتبه 49 در ارجاع به مقالات (63519 مورد ارجاع) و رتبه 135 در ميزان متوسط ارجاع به هر مقاله (ميزان 93/2) را دارد. در اين ميان بيشترين مقالات در زمينه هاي شيمي (6609 مقاله)، مهندسي (3236 مقاله) و پزشکي باليني (2188 مقاله) بوده است. بيشترين ارجاع به مقاله شامل زمينه هاي شيمي (27639 ارجاع)، فيزيک (8247 ارجاع) و پزشکي باليني (6248 ارجاع) بوده است. شاخص متوسط ارجاع به هر مقاله در زمينه هاي شيمي (18/4)، فيزيک (96/3) و پزشکي باليني (86/2) بالاتر از سایر حوزه های تخصصی قرار گرفته است. تعداد مقالات ايران از حدود کمتر از 5000 مقاله در سالهاي 1996 تا 2000 به ميزان حدود 18000 مقاله در سالهاي 2002 تا 2006 افزايش يافته است. همچنين ارجاع به مقالات از حدود 5000 ارجاع در سالهاي 1996 تا 2000 به حدود 32000 در سالهاي 2002 تا 2006 رسيده است. اين افزايش در تعداد مقالات و ارجاع به آنها نشاندهنده رشد پژوهش در کشور مي باشد. با اين وجود شاخص متوسط ارجاع به هر مقاله رشد چشم گيري نداشته است و اين امر باعث شده که ايران رتبه 135 را در بين 149 کشور مورد مطالعه داشته باشد (نمودار).  

ميزان متوسط ارجاع به مقالات ايراني طي دهه اخير (سالهاي 1996 تا 2006) با دوره‌هاي 5 ساله

 در اين ميان کشورهايي که بيشترين رتبه را به خود اختصاص داده اند در تعداد مقالات شامل: آمريکا، ژاپن وآلمان به ترتيب با 2.831.004 و  771.573 و 723.435 مقاله؛ در تعداد کل ارجاع به مقالات آمريکا، انگلستان و آلمان به ترتيب با 37.822.213 و 7.565.163 و 7.497.007 ارجاع به مقالات مي باشند. با اين وجود بيشترين شاخص ارجاع به مقاله در 10 سال اخير در مورد برمودا (با 218 مقاله و شاخص 94/18)، سوئيس ( با حدود 154.000 و شاخص 14.05) و آمريکا (با شاخص 36/13) مي باشند.افزايش تعداد مقالات ايراني طي سالهاي اخير نشانگر افزايش قدرت پژوهش در نظام علمي كشور است. همچنين افزايش ميزان ارجاع به مقالات ايراني نيز بيان‌كننده برجسته‌تر شدن جایگاه ايران در جهان علم مي‌باشد. با اين وجود در مقايسه با كشورهاي توليدكننده علم، اين ارقام هنوز گامهاي نخستين را نشان مي‌دهند. جایگاه بسیار پایین و روند بسيار آهسته افزايش شاخص ارجاع به مقاله در طي سالهاي اخير، گویای ضرورت اتخاذ راهكارها و برنامه های بنیادین جهت ارتقای كيفي مقالات به موازات افزايش كميت آنها می باشد. خوشبختانه شناخت ضرورت پژوهش در جامعه روز به روز افزايش یافته است.  اميد است ايران و ايراني در راه توسعه علمی بيش از پيش قدم بر دارد.

خبرنامه

دیگر شماره ها

آمار بازديد

ورود و خروج
نام کاربری

کلمه عبور

مرا به ياد داشته باش
فراموش کردن کلمه عبور
ثبت نام نكرده ايد؟ عضویت
صفحات اجتماعی