در اين شماره قصد داريم پيرامون كليات روند ارزيابي مقاله در دفتر مجله بحث نماييم. سردبير مجله بايد برنامه اي منسجم براي ارزيابي مقالاتي كه به دفتر مجله ارسال مي شوند اتخاذ نمايد. روند ارزيابي اوليه ممكن است مستقيماً توسط سردبير انجام شود يا با دعوت از برخي مرورگران در قالب جلسات دوره اي برگزار شود. بايد براي نويسندگاني كه به دنبال طي شدن روند سريع ارزيابي هستند توضيح داده شود كه نسخه ارسال شده از مقاله آنها ناگزير بايد اين مرحله را طي كند.
ممكن است سردبير بدون نياز به اينكه مقاله را براي مرور به دست مرورگران بسپارد، آن را پذيرش كند. اين مسئله هنگامي رخ مي دهد كه موضوع مقاله به قدري تازه، به موقع و جالب است و كيفيت مقاله به قدري بالاست كه سردبير در مورد پذيرش آن شخصاً تصميم مي گيرد.
از سوي ديگر ممكن است سردبير، مقاله اي را بدون ارسال به مرورگر رد نمايد. معمولاً چند علت عمده براي اين مسئله وجود دارد:
1- موضوع مقاله خارج از Aim & Scope مجله است
2- مقاله ديگري با همان عنوان در دست چاپ قرار دارد
3- كيفيت مقاله بسيار پايين است
4- معيار هاي لازم براي ارسال مقاله رعايت نشده است
حدس مي زنيد مقاله شما توسط چند مرورگر مورد بررسي قرار مي گيرد؟ اكثر مجلات، مقالات را نزد دو نفر مرورگر ارسال مي كنند. در مورد برخي مقالات لازم است مرور توسط دو نفر مرورگر از تخصصهاي جداگانه اما مرتبط با موضوع صورت گيرد تا حتي المقدور از قضاوت همراه با سوگرايي پرهيز گردد.
مرورگران با فيدبكي كه به سردبير ارائه مي كنند به او اجازه مي دهند با جمع آوري نظرات گوناگون، درباره پذيرش يا رد مقاله اظهار نظر كند. مرورگران بايد در اظهار نظرهاي خود بسيار دقيق عمل كنند ولي بايد توجه داشت كه تصميم نهايي با سردبير است.
تصور مي شود چنانچه نام نويسندگان براي مرور گران روشن نباشد مرور انجام شده با حداقل سوگرايي انجام شود؛ با اين حال پوشاندن نام نويسندگان و حذف ساير اطلاعات كاري مشكل است و هنوز ثابت نشده است كه اين كار باعث بهبود كيفيت مرور ها شود. در حال حاضر بسياري از مجلات از اين روند پيروي نمي كنند.
به نظر شما آيا لازم است از مرورگران خواسته شود در پايان برگه هايي كه تحويل مي دهند نام و امضاي خود را هم ثبت نمايند؟ اكثر مجلات انجام اين كار را اجباري نمي كنند اما ممكن است برخي سردبيران از مرورگران بخواهند اين كار را انجام دهند تا در صورت درخواست نويسندگان، به اطلاع آنان برسد. لازم است مرورگر براي امضا نمودن برگه محتوي نظرات خود آزاد باشد. در صورتيكه مرورگر برگه را امضا نمايد، سردبير حق ندارد آن را پاك كند و چنانچه مرورگر اين كار را نكرده باشد، سردبير نبايد مشخصات وي را براي نويسنده يا هر فرد ديگري آشكار كند.
