خش چكيده در واقع بهمانند مينياتوري از مقاله ميباشد. در اين بخش شما بايد تنها با استفاده از نسبت كوچكي از كلماتي كه در متن مقاله به كار بردهايد، عصاره مطالعه خود را با تاكيد بر جنبههاي مهم و جديد آن بيان كنيد و خواننده ( و البته پيش از آن سردبير و داوران مجله) را جذب نماييد. در نظر داشته باشيد كه طيف افرادي كه به چكيده مقاله شما دسترسي دارند، بسيار وسيعتر از افرادي است كه به متن كامل مقاله دسترسي مييابند.
اكثر خوانندگان معمولاً پس از مطالعه چكيده، در مورد تهيه و مطالعه متن كامل مقاله يا ارجاع به آن تصميم گيري ميكنند. در واقع پس از عنوان، مقام دوم از لحاظ اهميت، از آن چكيده است. از اين رو نگارش اين بخش از مقاله دقت ويژهاي را ميطلبد.
چكيده مقالات را ميتوان به دو نوع كلي ساختاريافته(structured) و غير ساختاريافته (non-structured) تقسيم كرد.
چكيدههاي غير ساختاريافته معمولاً در يك پاراگراف نوشته ميشوند و فاقد عنوانبندي مخصوص چكيدههاي ساختاريافته ميباشند. با اين حال لازم است كه محتوا و ترتيب و توالي مطالب آن به همان ترتيب چكيده ساختاريافته تنظيم شود.
معمولا در يك چكيده ساختار يافته اين قسمتها يافت ميشوند :
مقدمه (Introduction)
روشها (Methods)
يافته ها (Results)
نتيجهگيري (Conclusion)
اين عنوانبندي در واقع شبيه به عناوين بخشهاي اصلي مقاله در سيستمIMRAD ميباشد؛ IMRAD مخفف Introduction, Methods, Results, and Discussion مي باشد.
در نظر داشته باشيد كه در مجلات مختلف ساختار چكيده بسته به اسلوب مجله ممكن است قدري متفاوت باشد. مثلاً در New England Journal of Medicine به جاي Introduction از Background استفاده ميشود. درBMJ ساختار ذيل (به خصوص براي چكيده مطالعات باليني) توصيه ميشود:
Objective, Design, Setting, Participants, Main outcome measures, Results, Conclusion
لذا در نگارش اين بخش حتماً به اسلوب مجله نيز توجه نماييد.
چند نكته:
معمولاً در نگارش چكيده، افعال مجهول و زمان گذشته به كار برده ميشود.
چكيده بايد فقط حاوي متن و فاقد هر گونه جدول، شكل يا مرجع باشد.
اكثر مجلهها براي حجم چكيده محدوديت قايل ميشوند. بدين صورت كه معمولاً نبايد تعداد كلمات چكيده از 250 تجاوز كند.
با توجه به اينكه طيف خواننگان چكيده، وسيعتر است، سعي كنيد چكيده را قدري ساده تر از خود مقاله بنويسيد.
نبايد هيچ تضادي بين متن مقاله و چكيده وجود داشته باشد.
براي آشنايي بيشتر با ساختار و نحوه نگارش چكيده به فصل 4 از كتاب مباني نگارش علمي تاليف دكتر افسانه شيراني- گروه نگارش علمي (SWT)- موسسه فرزان مراجعه نماييد.
