بحث (Discussion) يكي از اساسيترين اجزاي مقاله پژوهشي ميباشد كه نگارش آن بر قوه ادراك و استنباط نويسنده استوار است. بحث جاييست كه محقق اهميت يافتههايش را براي مخاطبين روشن ساخته و به تشريح و تفسير نتايج بدست آمده در ساير تحقيقات قبلي در آن زمينه خاص ميپردازد. نگارش اين بخش از مقاله مستلزم تلاش و تفكر بيشتري است. در اين بخش بايد ارتباطي واضح بين پژوهش فعلي و مطالعات قبلي كه در اين زمينه انجام شده برقرار گردد. تاكيد بر جنبههاي مهم و جديد مطالعه و اشاره به مطالعاتي كه لازم است در آينده انجام گيرد، از ديگر مشخصات بخش «بحث » در يك مقاله پژوهشي مي باشد.
ساختار كلي بحث مقاله خود را چگونه تنظيم كنيم؟
بحث قسمتي از مقاله است كه كمتر از ساير قسمتها تابع چارچوب خاص بوده و ساختار كلي حاكم بر آنرا ميتوان در نگارش بحث هر نوع مقاله پژوهشي پياده كرد. در اين قسمت بايد سعي كنيد ذهن مخاطب را در مسيري به جريان اندازيد كه از يافتههاي خود آرام آرام به سمت يافتههاي قبلي حركت كند. بنابراين بحث با بيان يافتههاي اصلي پژوهش آغاز و ضمن بيان يافتههاي قبلي كه در مقدمه نيز به آنها اشاره شده، به ارتباط آنها با نتايج فعلي مي پردازد و نقاط ضعف و قوت آنها را مورد قضاوت قرار مي دهد.
اشاره اي به نتايج اصلي
بخش نخست بحث بايد به « سوال تحقيق » كه در مقدمه بيان شده است پاسخ دهد؛ لذا در پاراگراف اول بحث، نتيجهگيري اصلي (پاسخ) كه از اطلاعات حاصل در بخش نتايج بيرون كشيده شده است در قالب يك تا دو جمله ارايه ميشود. سپس با ذكر نتايج حاصل از مطالعات ديگران، تدريجاً براي نتايج حاصل از تحقيق خود اعتبار فراهم كرده و سعي ميكنيد آنها را در ذهن مخاطب متبلور سازيد. در واقع در قسمت بحث بايد به سوالاتي كه در پي ارائه نتايج در ذهن خواننده شكل ميگيرد پاسخ دهيد، نه اينكه نتايج را دوباره تكرار كنيد.
گاهي اوقات بدليل آنكه نتايج به خودي خود گويا هستند، نويسندگان با اين مشكل مواجه ميشوند كه در قسمت بحث چه چيز جديدي بر مطلب بيافزايند. بايد توجه داشت كه در قسمت نتايـج، صرفاً يافتههاي پژوهش كه از درون محاسبات آماري استخراج گرديده است بيان ميگردند كه عمدتاً شامل يكسري عدد و رقم و عبلرات منتج از تحليلهاي آماري آنها است. اما در بحث، اين نتايج مورد تفسير و شرح قرار گرفته، بُعد مفهومي و معنايي مييابد و در عين حال در كنار يافتههاي قبلي مورد مقايسه قرار ميگيرد.
حمايت از فرضيات
از جمله مهمترين نكاتي كه لازم است در نگارش بحث مد نظر قرار دهيد آن است كه به خوبي مشخص كنيد چگونه اطلاعات بدست آمده از فرضيات حمايت ميكند. هر چه اين قسمت روشنتر و صريحتر بيان گردد، قانع كردن مخاطب نيز راحتتر خواهد بود. ارايه مدرك براي تمام نتيجهگيريها لازم است؛ به اين معنا كه نتيجهگيريها بايد واقعاً با يافته هاي بدست آمده پشتيباني گردد. بيان واضح ارتباط بين متغيرهاي وابسته و مستقل براساس اطلاعات حاصل از پژوهش ضروريست و تنها در اين صورت ميتوان نشان داد فرضيه حمايت ميشود يا خير.
چنانچه پژوهش شما حاوي نتايجي باشد كه در تناقض آشكار با مطالعات گذشته است و به يافته هاي استثنايي دست يافته، آنگاه نويسنده بايد شرح و تفسير بيشتر و دقيقتري، به ويژه از نتايج معنادار آماري ارايه نمايد؛ زيرا تغيير يا تعديل مقولهاي كه قبلاً در كتب مرجع ثبت و در مجامع معتبر به عنوان يك واقعيت علمي پذيرفته شده است، بايد بسيار با احتياط صورت گيرد. مسلماً با يك پژوهش نمي توان صحت اطلاعات قبلي را زير سوال برد. اما همينكه پژوهشگر بخواهد كوچكترين ترديدي در ذهن مخاطبين ايجاد نمايد، مستلزم دفاع علمي و منطقي از نتايج بدست آمده است. شما بايد روشن سازيد كه چگونه اين پژوهش توانسته است خشت كوچكي به ساختمان دانش بيافزايد.
